Yükleniyor...
Can Anadolu’muzun zengin mutfakları arasında adından sıkça söz ettiren Ardahan yöresi sebze yemeğinden tutun et yemeğine kadar zengin bir mutfak kültürüne sahiptir. “Kaz etli iç pilav”, “kaz tandır kebap”, “Bişi”, “evelik çorbası”, “Ayranaşı”, “kuymak”, “kelecoş”, “Helle Aşı”, “haşıl”, “Ardahan köftesi”, “hasuta”, “katmer”, “hıngal”, “Mafiş Tatlısı” bu lezzetler arasında sayılabilir. Yıllar önce yaptığımız bir gezide “kaz tandır kebabı”nın tadına doyamamıştık ve Ardahan’a giden dostlarımıza bu lezzeti önermiştik. Yine de Ardahan’a yolunuz düşerse bu lezzetlerden en az bir tanesini tatmanız yerinde olacaktır.
Ardahan yöresine gelip de Ardahan’ın en gözde lezzetlerinden biri olan Ardahan Kaz Etli Üçlü Pilavının en azından tadına bakmadan dönmek kesinlikle yakışı kalmaz… Zaten “en azından bir tadına bakayım” deyip başladıktan sonra tepsideki bütün kaz etini ve çeşitli pilavları bitirdiğinizin farkında bile olmayacaksınız çünkü gerçekten muhteşem seviyede lezzetli bir yemektir. Bu yemeğin en değerli püf noktası ise haşlanan kaz eti, daha sonra fırında kızartılıyor ve bu işlemin etin lezzetine lezzet katıyor olmasıdır. Kaz denilen kuş türünün özel koşul ve ortamlarda büyütüldükten sonra ortamından alınarak çeşitli özel pişirme teknikleri ve çeşitli tencereler ile pişirilerek hazırlanan Kaz Etinin, Kaz Etli Üçlü Pilav yemeğinin içerisinde bir de tadının damağınızda kalacağı çeşitli pilavlar ile birleştirilmesi sonucunda oluşan bu yemek siz değerli dostlarımızın tadım yapması için Ardahan yöresinde sizleri bekliyor…
Kış mevsiminin ve soğuk günlerde sıklıkla tükettiğimiz Ayranaşı yemeğinin Ardahan yöresinde ayrı bir önemi ve yeri vardır. Besin değerleri açısından da oldukça önemli olan Ayranaşı yemeğinin içerisinde nohut, yoğurt, su, nane, tuz, buğday gibi öğünler bulunmaktadır. İsmi geçen ürünlerin bir tencerede karıştırılarak elde edildiği Ayranaşı hem bizlerin hem de Ardahan yöre halkının soğuk kış günlerinin vazgeçilmezi olarak yer etmektedir…
Vitamin deposu olan Helle Aşı yine zengin Ardahan yöresinin lezzetlerinden biridir. Margarin, nane, tuz, kırmızıbiber, un ile elde edilen Helle Aşı yemeği hasta olunan dönemlerde sıklıkla tüketilmesinin yanında yemeklerden önce de servis edilerek eşsiz lezzetiyle iştahımızı açma konusunda bir numaradır…
Hepimizin bildiği Bişi, diğer adıyla Pişi yemeği, Ardahan yöresinde de oldukça sık tüketilen yiyeceklerden biridir. Yumurta, yağ, yoğurt, karbonat, tuz, un, Ayçiçek yağı gibi ürünlerin birbirlerine karıştırılıp, yoğurularak hamur elde edildikten sonra elde edilen hamurun yaklaşık 3 milimetre kadar inceltilmesinden elde edilen Bişi yemeğinin, Ardahan yöresinde siz değerli gezi sever dostlarımızın ilgisini çekeceğinden hiç şüphemiz yoktur…
Hafif tadı ile sıkmayacak, kısa zamanda ve çok kolay bir şekilde hazırlanabilecek olan Mafiş Tatlısı, ayrıca çok da ekonomiktir. Kabartma tozu, yoğurt, un, yumurta, tuz ile hazırlanan Mafiş Tatlısı, bahsettiğimiz malzemelerden kulak memesi yumuşaklığında bir hamur elde edilerek açılması ile yapılır. Açılan hamur bıçak kullanılarak kare şekilde parçalara bölünür ve fotoğrafta görüldüğü gibi kızgın yağın içerisine atılarak kızartılır. Daha sonra üzerine isteğiniz üzerine Antep Fıstığı, ceviz, fındık gibi kuruyemiş ürünleri serpilerek servise hazır hale getirilir. Afiyet olsun…
Patates, tereyağı, su, yumurta, karabiber, kırmızı toz biber, un ile hazırlanan Hıngel Yemeği, Ardahan yöresinin eşsiz lezzetlerinden bir tanesidir. Mantı hamuru için 2 bardak suyun üzerine 2 adet yumurta kırılarak, alabildiğine kadar un ilave edilir ve mantı hamuru yoğurulmaya başlanır. Haşlanan patatesler ezilir ve ezilmiş durumdaki patateslere yaklaşık yarım çay bardağı sıvı yağ eklenip, sotelenir. Sotelediğimiz patatesler isteğe göre karabiber, kırmızı toz biber ve tuz eklenerek ocaktan alındıktan sonra, önceden hazırlanan mantı hamuru bezelere bölünür ve bardağın ağız kısmı kullanılarak yuvarlak şekilde kesilir. Daha sonra kesilen hamurun orta kısımlarına elde ettiğimiz sotelenmiş patatesler koyulur ve hamur dıştan içe doğru büzülüp kapatılır. Bu şekilde hepsini hazırladıktan sonra, içerisinde sıvı yağ ve tuz olan suya atılır ve haşlanır. Piştikten sonra bir servis tabağı ya da tepsi üzerine alınan Hıngel yemeği servise hazırdır. Ayrıca sosu için yaklaşık üç yemek kaşığı kızdırılmış tereyağı mantıların üzerine serpiştirilir. Şimdiden afiyet olsun…
Tadı damağınızda kalacak olan Hasuta tatlısı, Ardahan yöresine özel bir tatlı olmakla beraber; gerçekten muhteşem lezzeti ile bizleri mest etmeyi başaracaktır. Şeker, sıvıyağ, tereyağı, un, tuz, su ile hazırlanan Hasuta tatlısı, sıvıyağ ve terayağın bir tava içerisinde eritildikten sonra, içerisine şeker ilave edilerek karamelize kıvamını alana kadar kavurulması ile yapılır. Bir başka kapta un, tuz ve suyu ekleyerek çırpıldıktan sonra elde edilen karışımı, karamelize olan şekerine içerisine eklenerek, bir kaşık yardımı ile topak topak olmaması için iyice karıştırılması gerekir. Bu haliyle Hasuta’yı ocağın üzerinde orta ateşte yaklaşık 10-15 dakika karıştırdıktan sonra servis tabağına alınarak sıcak şekilde servis yapılır. Şimdiden afiyet olsun…
Ardahan’dan ayrılıyorsunuz diye üzülmeyin, yine geleceksiniz yazına ayrı, kışına ayrı, baharına ayrı… Dört mevsimdir Ardahan. İhtişamlı görüntüsüyle büyüleyen “Ardahan Kalesi”ni, bizlere tarihten kalıntılar sunan eşsiz “Kinzi Kalesi”ni, büyüleyen görüntüsü ve eğitim kalitesiyle bizlere eşlik eden “Ardahan Üniversitesi”ni, Ardahan’ın en değerli tarihi yerlerinden “Ramazan Tabyası”nı, Baltık ve Osmanlı mimarisinin en güzel örneklerinden biri: “Ardahan Kongre ve Kent Müzesi Binası”nı, Ardahan yöresinin hem eğlendiren hem ağlatan “yöresel halk oyunları”nı, Ardahan’da muhteşem el sanatlarından olan “Kilim” ve “Halıcığı”, doğayla iç içe olacağımız “Ardahan Yürüyüş Parkurları”nı, eşsiz lezzete sahip “Ayranaşı”, “Helle Aşı”, “Bişi”, “Mafiş Tatlısı”, “Hıngel”, “Hasuta”, “Ardahan Kaz Etli Üçlü Pilavı”nı mutlaka özleyeceksiniz, yaşadığınız yerde de alacaksınız “Göle’nin kaşar peyniri”ni. Tutmayacak yerini o tadı da özleyeceksiniz. Tatildeyken yolunuz oradan geçmeyecek. Aklınız oralara gidecek. Soğuk suları gelecek aklınıza buz gibi olsa da içsem diyeceksiniz. İçiniz titreyecek “soğuk havası” gelecek aklınıza ama üşemeyeceksiniz… Öyle bir yer ki her şeyi ile sımsıcak…Evet “Ardahan” öyle bir yer ki gurbetçisine de turistine de çok özel. Öyleyse can Ardahan’a yelken açın, hep seyahatte, sağlıkla, huzurla, elbette her daim “Murat Ak Seyahat” ile kalın; hoşça kalın.
Not: Bu yazımızı; sevgili öğrencim İlker YERLİKAYA ile hazırladık. Ele aldığımız her konuyu, her bir ince detayı ile özenle seçtiğimiz görseller eşliğinde sizlere titiz bir çalışma ile aktarmaya çalışıyoruz. Çünkü bizim için kalite, bizim için sizler çok değerlisiniz. Seyahatte, kültürde, tarihte, sanatta her daim rehberiniz 'Murat Ak Seyahat' olsun...